دسته‌بندی نشده

بافنده گی

بافت فرش دستباف

درهنرنخ و نقشه فرش و فرش بافي و قالي بافي که از هنرهاي شناخته شده و بومي ايراني است داراي پشتوانه اي دوهزار ساله در ايران است که تجارب بي شماري را به همراه داشته که دانستن آنها باعث پيشرفت قابل توجهي در هنر بافت فرش خواهد بود.
گرچه يک بافت معيوب، ممکن است از جهات بسيار زيادي داراي مشکل باشد، اما چند نکته کليدي وجود دارد که اگر توسط بافنده رعايت شوند، بافت فرش – حداقل – داراي کيفيت قابل قبول خواهد بود و اگر رعايت نشوند، ممکن است لطمات غير قابل جبراني به فرش وارد شود.

?- اساس انجام يک بافت خوب
اول : دار قالي سالم و بدون عيب
دوم : انجام چله کشي صحيح و يکدست مي باشد.
بنابراين، چنانچه کيفيت موارد فوق، براي شما قابل قبول ( يا دلچسب ) نبود، تا زمان حل مشکل، بهيچ عنوان بافت را شروع نکنيد.
براي بافندگان تازه کار و کم تجربه، چله کشي کاري سخت و دشوار است همچنين، با توجه به حساسيت فوق العاده چله کشي در حاصل کار، بهتر است کار چله کشي را به افراد خبره و با تجربه واگذار کنيد.
?- پود نازک :
پس از انتخاب دار مناسب و انجام چله کشي صحيح، مهمترين عامل موفقيت در انجام يک بافت خوب، اين است که بافنده در کشيدن پود نازک، به اندازه کافي، مهارت داشته باشد. بنابراين – لطفا تا قبل از حصول اطمينان، و تمرين کافي، در اين مورد بهيچ وجه، بافت را شروع نکنيد زيرا :
کيفيت بافت هر فرش بيشتر از هر چيز مربوط به کيفيت کشيدن پود نازک آن است
?- کنترل دقيق ارتفاع فرش :
بطور مرتب ( معمولا هر بيست رج يکبار ) ارتفاع بافت را متناسب با رجشمار محاسبه کرده کافي است ارتفاع فرش را برابر با آن بطور مرتب و از همان ابتدا تنظيم کنيد و از مشکلات و عيوب زيادي که در اثر عدم کنترل ابعاد ممکن است بوجود آيد جلوگيري نمائيد.
با اين حال توجه کنيد که :
اگر بافت شما پايين زدگي داشت : ( اشکال کار شما يکي از موارد زير است)
– دفه را بيش از حد و خيلي محکم مي کوبيد.
– چله ها را بيش از حد استاندارد ( بوسيله پيچهاي سردار ) سفت کرده ايد.
– تراکم چله ها، کم است ( چله ها بازتر از حد استاندارد کشيده شده است. عرض کارتان بيش از اندازه خواسته شده مي باشد.)
-پود کلفت وپود نازک را به صورت مرتب در هر رج، استفاده نمي کنيد.
اگر بافت شما بالا زدگي داشت : ( اشکال کار شما يکي از موارد زير است )
– دفه را آرام و کمتر از حد استاندارد مي کوبيد.
– چله ها شل است ( مي توانيد بصورت يکنواخت، آنرا از طريق پيچهاي سردار سفت نماييد).
– تراکم چله ها زياد است ( عرض کار کمتر از اندازه خواسته شده مي باشد.)
– پود نازک را خيلي سفت و خشک مي کشيد.( در اين صورت هر چقدر هم دفه بزنيد رج بعدي پايين تر نخواهد رفت.)
و يک نکته خيلي مهم ديگر، در ارتباط با << کنترل ابعاد و اندازه فرش >>
متاسفانه، اکثر بافندگان عادت به اندازه گيري مرتب بافت ندارند و گاهي تا نيمه هاي فرش، حتي يک بار هم، آن را اندازه نمي گيرند و بالفرض، اگر در وسط کار متوجه شوند که بافتشان ( مثلا ) پنج سانت کوتاه شده است، سعي مي کنند در نيمه دوم، آن پنج سانت را هم جبران کنند. ( يعني نيمه دوم را آنقدر بلند و با فاصله مي بافند که پنج سانت هم بيشتر از اندازه استاندارد باشد !!) و اينجاست که اشتباهي بزرگتر از اشتباه اول را مرتکب مي شوند !! چون در اين صورت، تمام فرش ( هم نيمه اول و هم نيمه دوم ) از نظر اندازه و ابعاد، خراب شده است. بنابراين : اگر مقداري از فرش را ( بدون اندازه گيري دقيق و مرتب ) بافتيد و بعدا متوجه شويد فرش بالا زدگي يا پايين زدگي دارد، لطفا باقيمانده فرش را مطابق اندازه هاي استاندارد جدول ببافيد ! ( و به قسمتي که دچار مشکل شده است، کاري نداشته باشيد !!! )
همواره از گره هاي استاندارد با طول سه سانتيمتر (هر دو لاي نخ با هم سه سانت !!) استفاده کنيد چون در غير اين صورت با مشکل کسري نخ مواجه خواهيد شد.
متاسفانه، اکثر بافندگان عادت به اندازه گيري مرتب بافت ندارند و گاهي تا نيمه هاي فرش، حتي يک بار هم، آن را اندازه نمي گيرند و بالفرض، اگر در وسط کار متوجه شوند که بافتشان ( مثلا ) پنج سانت کوتاه شده است، سعي مي کنند در نيمه دوم، آن پنج سانت را هم جبران کنند. ( يعني نيمه دوم را آنقدر بلند و با فاصله مي بافند که پنج سانت هم بيشتر از اندازه استاندارد باشد !!) و اينجاست که اشتباهي بزرگتر از اشتباه اول را مرتکب مي شوند !!
بسياري از عيوب و مشکلات بوجود آمده در طول بافت، بوسيله رفوگري و… قابل رفع هستند اما متاسفانه گاهي براي تامين نخهاي کسري ( بخصوص اگر تعداد آنها زياد باشد يا در قسمتهاي حساس نقشه باشند ) هيچ کاري نمي توان انجام داد ! تا جايي کا ممکن است نا چار شويد تا بافت خود را نيمه کاره رها کنيد بنابراين لطفا اين توصيه را کاملا جدي بگيريد !!
اکثر بافندگان وقتي با اين پرسش مواجه مي شوند که : << آيا طول گره هايتان بلند نيست ؟ >> فورا جواب مي دهند که : خير !! اتفاقا خيلي هم کوتاه است ! اما اگر چند گره از روي بافت را با قلاب شکافته و با خط کش اندازه بگيريد مي بينيد که طول هر گره ?/? يا ? سانتيمتر ( و بيشتر از مقدار نخ داده شده ) است… بنابراين تا قبل از اندازگيري دقيق در اين مورد قضاوت نکنيد !!
بعد از بافت هر رج بايد گره ها را (بوسيله دو انگشت دست ) سر کشي نمائيد. تا گره ها بصورت کاملا صاف و کشيده در ساختمان فرش قرار بگيرند،همچنين مي توانيد با استفاده از دفه، گره ها را شانه کنيد شانه زدن بافت بوسيله دفه براي فرشهائي که بعدا برجسته کاري مي شوند يک کار ضروري و لازم است
?- نا همواري و سر کجي امتداد رج ها
گاهي اتفاق مي افتد که پس از بافت مقداري از فرش، امتداد رجها، بتدريج از حالت کاملا صاف و افقي بودن خارج شده و ناهموار مي شوند گاهي حتي بافت، دچار سر کجي شديد مي شود ( بطوريکه يک سمت بافت بالاتر و سمت ديگر پايين تر قرار مي گيرد. )
دلايل بوجود آمدن اشکال ( ناهمواري يا سر کجي )
اين مشکل، دو دليل عمده دارد که هر دو مربوط به انجام ناصحيح چله کشي است.
-يکنواخت نبودن کشش چله ها در عرض کار :
در قسمتهايي که چله ها سفت تر است، رجها در اثر دفه زدن، به سادگي پايين مي روند ولي در قسمتهايي که چله ها شل است، هر چقدر هم دفه بزنيد رجها پايين نمي روند، بنابراين در امتداد رج، پستي و بلندي ايجاد مي شود.
-عدم تراکم يکنواخت تارهاي چله در عرض کار :
در قسمتهائي که تعداد چله بيشتري ريخته شده، طبيعتا ارتفاع فرش بدليل فشردگي و تراکم بيشتر، بالا مي زند و بالعکس

در هر حال باید تمامی موارد گفته شده را باید رعایت کنیم تا کاری به زیبایی هنر و افرینش هنری دست بیابیم با مطالعه قسمت نخ و نقشه تابلو فرش این هنر بییشتر مشخص میشود

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *